Thẻ Chứng Cứ: Loãng Xương (EC-BYT-OSTEO-001)
Evidence Card: BYT QĐ 361/2014 — Bệnh Loãng Xương
Card ID: EC-BYT-OSTEO-001
Vai trò AI: AI-ES | Trạng thái: DRAFT
A. SOURCE METADATA
| Field | Value |
|---|---|
| Title | Hướng dẫn chẩn đoán và điều trị các bệnh CXK — Bệnh Loãng Xương |
| Organization | Bộ Y tế Việt Nam |
| Publication date | 25/01/2014 |
| Locator | L5826–L6070 (Trang 169–175) |
B. EXECUTIVE SUMMARY
Loãng xương là rối loạn chuyển hóa xương gây tổn thương độ chắc, tăng nguy cơ gãy xương. Phân 3 loại: nguyên phát (NCT), sau mãn kinh, thứ phát. Chẩn đoán: T-score ≤-2.5 SD (DEXA). Yếu tố nguy cơ quan trọng: tuổi, mãn kinh, corticoid dài ngày, thiếu calci/vitamin D, ít vận động, rượu bia thuốc lá. Điều trị: bổ sung calci (1-1.5g/ngày) + vitamin D (800-1000 IU/ngày), bisphosphonate (Alendronate, Zoledronic acid), calcitonin, hormone thay thế. Phòng ngừa: vận động, dinh dưỡng, tránh ngã.
C. CLINICAL CLAIM TABLE
| Claim ID | Claim | Type | Population | Locator |
|---|---|---|---|---|
| CLM-BYT-OSTEO-001 | Loãng xương = T-score ≤-2.5 SD | Diagnostic | Chung | L5898+ |
| CLM-BYT-OSTEO-002 | Loãng xương nguyên phát ở NCT: lão hóa osteoblast, giảm hấp thu calci | Pathogenesis | NCT | L5852-5866 |
| CLM-BYT-OSTEO-003 | Mãn kinh tăng nặng loãng xương do giảm oestrogen | Risk | Phụ nữ | L5870 |
| CLM-BYT-OSTEO-004 | Corticoid dài ngày → ức chế tạo xương + tăng hủy xương | Risk/Drug | Chung | L5896 |
| CLM-BYT-OSTEO-005 | Yếu tố nguy cơ: ít vận động, rượu bia, cà phê, thuốc lá | Risk | Chung | L5890-5892 |
| CLM-BYT-OSTEO-006 | Gãy xương do loãng xương: cổ xương đùi, cột sống, cổ tay | Complication | NCT | L5900+ |
D. SAFETY-RELEVANT CONTENT
- Red flag: Gãy cổ xương đùi ở NCT → tàn phế, tử vong
- Warning: Lún xẹp đốt sống có thể không triệu chứng
- Clinician required: Đo DEXA, quyết định điều trị bisphosphonate
E. KNOWLEDGE GAPS
- Không có hướng dẫn sàng lọc quần thể (USPSTF khuyến cáo phụ nữ ≥65)
- Không đề cập FRAX tool
- Không có hướng dẫn phòng ngừa té ngã cụ thể (xem WHO ICOPE)
F. CONFLICT CANDIDATES
- Chưa phát hiện xung đột lớn
G. CONFIDENCE
Medium — Guideline VN 2014, kiến thức cơ bản vẫn đúng nhưng thiếu cập nhật về screening strategy và falls prevention.
Khuyến Cáo & Miễn Trừ Trách Nhiệm Y Khoa
Hệ thống Trợ lý AI đóng vai trò hỗ trợ giáo dục sức khỏe và hướng dẫn tự chăm sóc hệ vận động. AI không thay thế chẩn đoán hoặc chỉ định điều trị của bác sĩ chuyên khoa. Khi xuất hiện các triệu chứng cờ đỏ (sốt, sụt cân, đau dữ dội, mất kiểm soát tiêu tiểu), người bệnh cần đến ngay cơ sở y tế gần nhất.